Mesatarja në thirrjen islame

Mesatarja në thirrjen islame

nga

Shejh Muhamed ibn Salih El-uthejmin

Lavdërimet më të larta i përkasin vetëm Allahut, Atë e falënderojmë dhe vetëm prej Tij ndihmë kërkojmë. Allahut i lutemi të na fal dhe para Tij pendohemi për gjynahet dhe gabimet tona.

O Allah na ruaj nga të këqijat që ne bëjmë dhe na mbro nga pasojat e punëve tona të mbrapshta!

Atë që Allahu e shpie drejt udhëzimit askush nuk mund ta devijojë dhe atë që Ai e lë në humbje askush nuk mund ta udhëzoj.

Dëshmoj se nuk ka hyj tjetër veç Allahut, të vetëm e të pashoq dhe dëshmoj se Muhamedi është robi dhe i dërguari i Tij. Allahu e dërgoi Profetin e Tij me një fe të vërtetë dhe udhëzim të drejtë, ai e komunikoi më së miri mesazhin dhe e shpuri në vend amanetin e Zotit. Profeti e këshilloi popullin dhe luftoi deri në vdekje për hir të Allahut ashtu siç e meriton Allahu të luftosh për hir të Tij. Paqja dhe bekimet e Allahut qofshin mbi të, familjen dhe shokët e tij dhe të gjithë ata që i pasojnë deri në ditën e Kiametit.

Është një kënaqësi e imja të trajtoj një temë të tillë të rëndësishme për të gjithë myslimanët siç është tema e predikimit për fenë e Allahut të lartësuar.

Allahu i madhëruar thotë: E kush flet më bukur se ai që i fton njerëzit drejt Allahut, bën vepra të mira dhe thotë: “Unë, me të vërtetë jam mysliman.”[1]

Mënyra se si është ndërtuar ajeti në formë pyetje ku tregon mohim, pra nuk ka asnjë që të flas më bukur. Shkaku pse përdoret forma e pyetjes në një kontekst mohues bëhet për dy arsye: E para për të mohuar këtë gjë dhe dyta për të sfiduar atë që i drejtohet ligjërimi që të provoj të kundërtën.

Pyetja në ajet ta jep një përshtypje të tillë, ajo është tamam si të thotë: Nëse ti ke diçka më të mirë sesa kjo atëherë sille! E pra mund të themi se nuk ka asnjë që të flas më bukur se ai që i fton njerëzit drejt Allahut, bën vepra të mira dhe thotë: “Unë, me të vërtetë jam mysliman.”

Të ftosh njerëzit për tek Allahu do të thotë t’i ftosh për te feja e Tij, për te rruga që të shpie në Xhenetin e Tij.

Tirrja që Profetët e Zotit u kanë drejtuar njerëzve vërtitet rreth tre çështjeve kryesore:

E para, njohja e Allahut me emrat dhe atributet e Tij.

E dyta, njohja e fesë së Tij që të shpie në Xhenet.

E treta, njohja e shpërblimit që kanë ata që i binden urdhëresave të Zotit dhe ndëshkimi që marrin ata që nuk i binden.

Të ftosh për tek Allahu është një nga shtyllat e punëve të mira, pa të cilën nuk mund të plotësohet shpërblimi. Allahu i madhëruar thotë: “Për kohën! Me të vërtetë, njeriu është në humbje, përveç atyre që besojnë dhe bëjnë vepra të mira, i këshillojnë njëri-tjetrit të vërtetën e i këshillojnë njëri-tjetrit durimin.”[2]

Të këshillojmë për të vërtetën do të thotë të thërrasim për tek e vërteta dhe të këshillomë për durim do të thotë që njerëzve tu themi të durojnë për hir të fesë.

Thirrja për në fenë e Allahut sot gjendet ndërmjet dy ekstremeve dhe mesatares. Për sa i përket dy ekstremeve ato janë: ashpërsia e thirrësve, dhe ekstremi tjetër neglizhenca dhe toleranca e tepruar.

I pari është i ashpër dhe kërkon që njerëzit ta zbatojnë fenë me rigorozitet dhe nuk toleron për asgjë, edhe për ato gjëra që vetë feja toleron. Ky njeri kur sheh se njerëzit kanë mangësi edhe në çështjet fetare që janë të pëlqyera, bëhet keq dhe u flet këtyre njerëzve si të kishin lënë ndonjë parim kryesor të fesë. Këtu mund të përmendim disa shembuj:

-Dikush mund të shohë se njerëzit kur falen nuk e bëjnë uljen e pushimit para se të ngrihen për në rekatin e dytë dhe në rekatin e katërt. Kjo ulje që te dijetarët njihet si “ulja e pushimit” (zhelsetu istiraha) konsiderohet nga disa dijetarë si sunnet, po kështu edhe nga ky njeri, dhe megjithatë ai kur sheh se njerëzit nuk e bëjnë atë i qorton ata se pse nuk e bëjnë atë? Ai flet me ta dhe të krijon përshtypjen sikur ajo të ishte diçka e detyruar. Disa dijetarë kanë thënë se ekziston konsensus në mes dijetarëve se kjo ulje nuk është e detyruar dhe se ekzistojnë tre qëndrime në lidhje me të: Qëndrimi i parë thotë se ajo është e pëlqyer në çdo rast. I dyti se nuk është e pëlqyer në asnjë rast. Dhe i treti se kjo ulje është e pëlqyeshme nëse është e nevojshme, si për shembull për një njeri të moshuar apo të sëmurë që mezi ulet dhe ngrihet.

E megjithatë ka njerëz që përsëri i trajtojnë të tilla gjëra si të ishin të detyrueshme!

-Shembull tjetër, ka njerëz që shohin ndonjë njeri që kur ai falet dhe ngrihet nga rukuja i lidh përsëri duart e tij, të djathtën mbi të majtën. Kjo i duket atij bidat ndaj edhe mund t’i thotë atij si ti je bidatçi! Pse i lidh përsëri duart mbas rukuje, duhet t’i lëshosh ato patjetër!

Kjo çështje është një çështje për të cilën ka mendime të ndryshme e ndoshta edhe argumenti më i saktë mund të jetë me atë që mendon se ato duhet të lidhen pas të ngrihesh prej rukuje ashtu siç ato mbahen lidhur para rukuje. Hadithi i Profetit (salallahu alejhi ue selem) që përcillet nga Sehl ibn Sadi mund të themi se mbështet këtë mendim, ai thotë: “Njerëzit urdhëroheshin që në namaz dorën e tyre të djathtë ta vinin mbi parakrahun e së majtës.”[3]

-Shembull tjetër, ka njerëz që i qortojnë disa të tjerë që kur falen bëjnë ndonjë lëvizje, qoftë edhe të vogël. Lëvizje të tilla që nuk e prishin namazin dhe janë të nevojshme lejohen, pasi lëvizje të tilla transmetohen të jenë bërë edhe nga vetë Profeti, ndaj ato nuk janë të ndaluara. Një herë një shok i Profetit, Ebu Xhuhejfe po falej dhe me dorë kish kapur frerët e kalit të tij. Kali filloi të largohej pak nga pak dhe Ebu Xhuhejfe filloi të lëvizte bashkë me të derisa mbaroi namazin e tij. Një burrë, nga ata që tregohen të ashpër e pa dhe tha: “Shikojeni këtë njeri! Shikojeni këtë njeri! Shikojeni këtë njeri!” Ndërkohë që Ebu Xhuhejfe ishte një sahabi i nderuar, Allahu qoftë i kënaqur prej tij!

Mbasi Ebu Xhuhejfe mbaroi namazin i shpjegoi këtij njeriu se një veprim i tillë lejohet, sepse nëse do ta linte kalin të ikte do t’i kishte humbur dhe deri në darkë nuk kishte për ta gjetur. Shih seç do të thotë të kuptosh fenë, të tolerosh dhe ta bësh atë të lehtë!

-Profeti falej me shokët e tij dhe qëllonte që mbante me vete Umamen të bijën e Zejnebes, vajzës së tij. E pra Profeti ishte gjyshi i saj dhe e mbante atë në krah ndërkohë që falej me njerëzit, dhe kur binte në sexhde e ulte. Të gjitha këto veprime janë lëvizje që nuk i përkasin namazit, e megjithatë Profeti duke u sjellë me dashamirësi me mbesën e vet i bënte ato. E Profeti (salallahu alejhi ue selem) qe njeriu që më shumë se askush i frikësohej Allahut dhe që e njihte fenë më mirë se asnjë njeri tjetër.

-Një shembull tjetër, disa shok të Profetit u mblodhën njëherë dhe pyetën se çfarë bënte Profeti kur nuk ishte në publik me njerëzit dhe pasi e morën vesh, atyre iu duk pak. Ata thanë: Profetit i janë falur gabimet, ato që ka bërë dhe ato që do të bëjë, ndërsa ne kemi nevojë që Allahu të na i fal gabimet tona. Njëri prej tyre tha: Unë gjithmonë do të agjëroj. I dyti tha: Unë gjithmonë do të falem (natën) dhe nuk do të fle. Dhe një i tretë tha: Unë nuk do të martohem asnjëherë.

Këto fjalë i shkuan Profetit (salallahu alejhi ue selem) në vesh dhe ai tha: “Për sa më takon mua: Unë herë agjëroj dhe herë jo, edhe falem edhe fle, dhe martohem me gra. E kujt nuk i pëlqen rruga (sunneti) im, ai nuk më përket mua.”

E gjitha kjo tregon se ne nuk na takon, madje nuk na lejohet që të tregohemi ekstremist në fenë e Allahut, si me të tjerët ashtu edhe me veten tonë. Duhet të jemi të mesëm dhe të qëndrueshëm ashtu siç na ka urdhëruar Allahu i madhëruar dhe na ka urdhëruar Profeti i Tij. Allahu i lartësuar thotë: Dhe vërtet, kjo është Rruga Ime e Drejtë, kështu që ndiqeni atë dhe mos ndiqni rrugë të tjera pasi ato do t’ju ndajnë e t’ju largojnë nga Udha e Tij. Këtë jua ka urdhëruar Ai që të mund të bëheni të përkushtuar.” [4]

Profeti u tha shokëve të tij: “Mos më lavdëroni ashtu siç e lavdëruan të krishterët Isain të birin e Merjemes.” Dhe po kështu ai duke u kthyer nga Muzdelifeja për në Mina, gjatë Haxhit, mori disa guriçka në dorë dhe tha: “O njerëz! Me gurë të ngjashëm si këta gjuani dhe mos e teproni në fe.”

E kundërta e të gjithë kësaj është neglizhenca në predikimin fetar. Njeriut mund t’i krijohen raste të volitshme për të ftuar njerëzit në fe dhe ai i humbet këto raste. Ndonjëherë i humbet këto raste sepse shejtani i shtie në mend se kjo nuk është koha e përshtatshme për tu predikuar njerëzve dhe ata nuk kanë për t’i pranuar fjalët e tua… e mjaft justifikime të tjera që të vinë në kokë dhe bëjnë të humbësh rastin.

Ka njerëz kur shohin ndonjë njeri, që nuk i pëlqen, sesi ai mëkaton dhe nuk janë të gatshëm t’i qëndrojnë pranë dhe nuk kanë asnjë shpresë se ai mund të rregullohet. Kjo gjë është problem! Allahu na e ka bërë të qartë se ne duhet të durojmë dhe të shpresojmë shpërblimin tek Allahu, Ai i thotë Profetit të Tij: Kështu pra, ji i duruar (O Muhammed) ashtu siç bënë durim të Dërguarit e vendosur e me vullnet të fortë dhe mos ji i nxituar për ta (mosbesimtarët).”[5]

Njeriu duhet të duroj dhe ta përmbaj vetveten edhe nëse shikon diçka që e prek apo e lëndon atë, le të duroj për hir të Allahut. Profeti kur iu gjakos gishti në luftë tha: “Ti nuk je vetëm se një gisht i gjakosur që për hir të Allahut u sakrifikove.”

Ky rast është i kundërti i rastit të parë, ai e sheh me sytë e tij dhe dëgjon me vesh që situata e cila po përballet me të bie në kundërshtim me fenë dhe megjithatë nuk i fton njerëzit tek e drejta dhe e vërteta.

Ka disa njerëz që thonë: Duhet t’i trajtojmë myslimanët të gjithë njëlloj si një grup i vetëm përderisa ata të gjithë kanë një fe dhe të mos bëjmë dallime në mes atij që ndjek sunnetin dhe atij që është ndjekës i bidatit![6] Kjo gjë është e gabuar! Sepse e vërteta duhet të dallohet nga e shtrembëta, ashtu si edhe ata që e pasojnë të vërtetën duhet të dallohen nga ata që nuk e pasojnë atë. Nëse njerëzit do të ishin të përzier pa u dalluar, mjafton që i thonë vetes mysliman edhe sikur mes tyre të ketë të atillë që me devijimet e tyre dalin jashtë Islamit, padyshim që këtë gjë asnjë besimtar i sinqertë, që i do të mirën këtij umeti nuk do ta bënte!

Ka njerëz që kanë mundësi dhe potenciale intelektuale për të ftuar në fenë e Allahut, por ata megjithëse i shohin njerëzit në rrugë të gabuar druhen tu flasin atyre, nga frika se mos njerëzit i ofendojnë apo flasin keq për ta. Këta lloj njerëzish qëllon që kur shohin ata të mesmit, që janë kapur pas fesë pa tepruar thonë: Ata janë njerëz fanatik, ata janë njerëz ekstremist, ata janë injorant … ata janë …e ata janë! Ndonëse ata janë në rrugë të drejtë!

Kur të mesmit i shohin ekstremistët ata thonë për ta: Ju keni mangësi dhe jeni tepër tolerant! Ju nuk jeni duke i dhënë hakun fesë…etj!

E pra nuk mund të përdorim si njësi matëse për ashpërsinë dhe tolerancën opinionet tona personale dhe ajo që na pëlqen neve. Por matësi i drejtë i kësaj gjëje është udhëzimi i Profetit dhe i shokëve të tij. Profeti (salallahu alejhi ue selem) na e ka qartësuar rrugën e tij mjaft mirë nëpërmjet fjalëve dhe praktikës së tij.

Nëse vihesh në një situatë kur nuk di se çfarë bësh, të tregohesh i ashpër apo tolerant, nëse nuk e di se cila do të ishte më e mira dhe më e dobishmja të ishe i butë apo ashpër? Në këtë rast duhet të zgjedhësh rrugën e tolerancës dhe butësisë, sepse Profeti thotë: “Feja me të vërtetë është lehtësim.” Kur Profeti dërgoi Muadhin dhe Ebu Musën në Jemen u tha: “Lehtësoni dhe mos vështirësoni, përgëzoni dhe mos i largoni njerëzit.”

-Njëherë kur një hebre po kalonte pranë Profetit i tha atij: Es-samu alejkum o Muhamed! Pra ai po thoshte: Vdekja qoftë mbi ty! Pasi es-sam do të thotë vdekje në gjuhën arabe. Pranë Profetit ndodhej Aishja dhe kur e dëgjoi iu përgjigj duke i thënë: Edhe mbi ty qoftë es-sami (vdekja) dhe mallkimi! Profeti iu drejtua dhe i tha Aishes: “Allahu është i butë dhe e do butësinë. Allahu jep nëpërmjet butësisë atë që nuk e jep nëpërmjet ashpërsisë.”

Duku u bazuar në këtë thënie të Profetit (salallahu alejhi ue selem) duhet që në rastet kur gjendemi në dilemë nëse duhet të përdorim ashpërsinë apo butësinë duhet të zgjedhim këtë të fundit. Kjo sepse “Allahu jep nëpërmjet butësisë atë që nuk e jep nëpërmjet ashpërsisë.” Ai që do ta kuptoj më mirë këtë gjë le ta provoj.

Kur njerëzve të cilët i fton në fe u flet me ashpërsi ata do të të marrin inat dhe do ta kthejnë me të njëjtën monedhë. Nëse është ndonjë njeri i thjeshtë do të të thotë: Unë ndjek njerëz që dinë më tepër sesa ty! Nëse ka dije do të filloj të debatoj, ndonëse e vërteta mund të jetë e qartë për të dy si drita e diellit. Por egoja nuk e lë të pranoj të vërtetën dhe të tregohet i humbur, por atij i duket se ka përpara një betejë për të fituar! Dhe e gjitha kjo vetëm për shkak se ti u solle ashpër me të.

Thirrja për në fenë e Allahut bëhet me urtësi dhe me këshilla të bukura. E vërteta është e qartë për të gjithë, përveç për dy lloje njerëzish: Për indiferentin që nuk do t’ia dijë, dhe për mendjemadhin, ndërsa ai që i qaset të vërtetës me përulësi dhe bindje ai do të ketë sukses për ta pranuar dhe njohur atë.

Nganjëherë ekstremi vjen nga prindërit, sidomos nga këta të sotshmit. Ndonëse shohim shumë të rinj ta duan fenë dhe t’i përkushtohen asaj, ka prindër që i shtrëngojnë dhe nuk i lënë të lirë djemtë dhe vajzat e tyre të bëjnë vepra të mira që i ka urdhëruar feja, megjithëse asgjë e keqe nuk u vjen as prindërve dhe as fëmijëve të tyre nga kjo gjë. Si për shembull ata prindër që bëhen pengesë që fëmijët e tyre të falen apo agjërojnë, ndonëse këto gjëra nuk u bëjnë dëm prindërve në mos plotësimin e kërkesave dhe nevojave të tyre dhe as vetë të rinjve në mendjen, shëndetin dhe shkollimin e tyre, si për djemtë dhe për vajzat. Unë kam frikë se këta prindër këtë e bëjnë për shkak të urrejtjes apo pakënaqësisë që kanë ndaj fesë dhe rregullave të saj. Kjo është diçka vërtetë e keqe, sepse ai që nuk e pëlqen të vërtetën dhe nuk e pëlqen fenë, mund të dalë fare nga feja me këtë pakënaqësi dhe urrejtje që ka. Allahu i madhëruar thotë: Këtë për shkak se ata urrejnë atë që zbriti Allahu, kështu që Ai i ka bërë pa asnjë dobi veprat e tyre.[7]

Dhe veprat nuk zhvlerësohen vetëm se kur njeriu dezerton nga Islami, ashtu siç thotë Allahu: Dhe kushdo qoftë prej jush që kthehet prapa nga feja e tij (Islami) dhe vdes si jobesimtar, atëherë veprat e tij do t’i humbasin në këtë botë dhe në Botën e Pastajme dhe do të jetë prej banorëve të Zjarrit. Aty do të banojnë përgjithmonë.”[8]

-Për sa i përket të rinjve, djem apo vajza qofshin, nëse ndjekin në rregull mësimet e shkollës dhe krahas tyre zbatojnë edhe fenë e Zotit, ata nuk ka sesi të konsiderohen aspak si njerëz fanatik apo të ashpër.

Ka prej të rinjve që të tregohen tepër të ashpër me familjarët e tyre dhe ndjehen të shqetësuar edhe për disa gjëra që janë të lejuara. Ka raste kur këta të rinj kërkojnë prej baballarëve dhe nënave të tyre apo edhe vëllezërve dhe motrave që edhe ata të jenë në një nivel me të, për sa i përket përkushtimit ndaj fesë. Kjo nuk është e drejtë, ti e ke si detyrë që nëse sheh se ata bëjnë një vepër të ndaluar t’i këshillosh, por nëse i sheh që ata kanë mangësi në disa gjëra që nuk janë të detyruara, si për shembull lënien e disa gjërave të pëlqyera nga ana fetare, kjo nuk duhet të shtyj ty aspak që të sillesh ashpër me ta. Po kështu edhe për disa gjëra për të cilat dijetarët nuk kanë rënë dakord, nëse ata marrin mendimin e ndonjë dijetari për këtë çështje nuk bën të tregohesh i ashpër dhe shtrëngues me ta.

Çdo njeri çfarëdo qoftë ai, një thirrës apo një adhurues dhe praktikant i thjesht i besimit duhet të kapet mbas të mesmes, as i ashpër dhe as neglizhent, por ta mbaj fenë e Zotit ashtu siç duhet, ashtu siç e kërkon vetë Allahu. Allahu thotë në librin e Tij: Ai ka urdhëruar për ju atë Fe, të cilën ta zbuloi ty (o Muhamed) dhe që pati urdhëruar për Nuhun, Ibrahimin, Musain dhe Isain, duke thënë: “Qëndroni në fenë e drejtë dhe mos u përçani në të!” Por për idhujtarët është e rëndë ajo, në të cilën po i fton ti. Allahu zgjedh për këtë fe kë të dojë dhe udhëzon drejt saj këdo që kthehet tek Ai me pendim.[9]

qëndrosh në fe do të thotë ta zbatosh atë në mënyrë të drejtë ashtu siç e ka ligjëruar Allahu. Të mos përçahemi në fe, është një ndalesë që vjen nga Zoti, sepse pasojat e përçarjes janë tepër të rrezikshme si për individët ashtu edhe për të gjitha grupimet dhe umetin në tërësi.

Përçarja është një fenomen i dhimbshëm, sepse kur njerëzit janë të përçarë ndodh ajo që thotë Allahu: “dhe mos u grindni ndërmjet jush, sepse do të humbni guximin e do t’ju lërë fuqia.” Kur njerëzit përçahen dhe grinden me njeri-tjetrin ata detyrimisht do të dështojnë dhe do të humbasin edhe forcën e tyre dhe do të jenë pa asnjë peshë përpara armiqve të Islamit, qofshin këta armiq të hapur apo edhe hipokritë. Ky soj njerëzish kënaqen kur shohin një përçarje të tillë, madje janë po këta njerëz që nxisin dhe i hedhin benzinë zjarrit të përçarjes në mes vëllazërisë së besimit, në mes thirrësve në fenë e Zotit. Ne e kemi detyrim tu bëjmë ballë këtyre intrigave, që nuk e duan fenë e Zotit dhe rrugën e Profetit (salallahu alejhi ue selem). Të jemi të bashkuar si një trup i vetëm, të jemi vëllezër të lidhur me librin e Allahut dhe rrugën e Profetit (salallahu alejhi ue selem), ashtu siç ishin edhe të parët e mirë të këtij umeti, në veprat dhe në jetën e tyre. Nëse kjo bazë do të neglizhohet atëherë ka mundësi që një mangësi e tillë të na shpjerë në një dështim të madh.

Përçarja është kënaqësi për djajtë, qofshin njerëz këta apo xhin. Sepse ata e dinë se bashkimi i atyre që ndjekin të vërtetën përbën një forcë të padëshiruar për armiqtë e Islamit, e ndërsa përçarja bëhet pengesë për një gjë të tillë. Allahu i madhëruar thotë: “Bindjuni Allahut dhe të Dërguarit të Tij dhe mos u grindni ndërmjet jush, sepse do të humbni guximin e do t’ju lërë fuqia.”[10] Dhe përsëri Ai thotë: “Mos u bëni si ata që, pasi u erdhën provat e qarta, u përçanë dhe u grindën. Për këta do të ketë dënim të madh.”[11] Dhe “Me të vërtetë, ti s’ke të bësh fare me ata që e përçajnë fenë e tyre dhe shndërrohen në sekte. Te Allahu është puna e tyre e pastaj Ai do t’u tregojë çfarë patën punuar.”[12] Dhe “Ai ka urdhëruar për ju atë Fe, të cilën ta zbuloi ty (o Muhamed) dhe që pati urdhëruar për Nuhun, Ibrahimin, Musain dhe Isain, duke thënë: “Qëndroni në fenë e drejtë dhe mos u përçani në të!”[13]

Allahu na ka ndaluar që të përçahemi dhe na i ka bërë të qarta pasojat e dhimbshme të kësaj përçarje. Ne të gjithë e kemi detyrim të jemi një grup i vetëm, unik, edhe nëse kemi mendime të ndryshme për disa çështje apo për disa metoda.

Përçarja mbjell vetëm shkatërrim dhe hallakatje, e padyshim dobësi. Edhe në mes shokëve të Profetit (salallahu alejhi ue selem) ka pasur mospërputhje mendimesh, por ata nuk u përçanë dhe as nuk u urryen, e as nuk u armiqësuan me njeri-tjetrin. Mes tyre ka pasur mospërputhje mendimesh edhe në kohën e Profetit (salallahu alejhi ue selem), si për shembull kur ai pas luftës së Hendekut u tha shokëve të tij: “Askush prej jush të mos e fal ikindinë vetëm se në fisin Beni Kurejdha.” Sahabet dolën nga Medina për të shkuar në fisin Beni Kurejdha dhe ndërkohë i zuri koha e namazit të ikindisë, ata ranë në mosmarrëveshje se çfarë do të bënin? Dikush thoshte se nuk do të falemi vetëm se në fisin Beni Kurejdha edhe sikur të perëndojë dielli, sepse Profeti (salallahu alejhi ue selem) na tha: “Askush prej jush të mos e fal ikindinë vetëm se në fisin Beni Kurejdha.” dhe ne e dëgjuam dhe i bindemi vetëm atij. Ndërsa pati të tjerë që thanë se Profeti (salallahu alejhi ue selem) me këto fjalë kishte si qëllim që ne të nxitonim dhe të dilnim sa më shpejt dhe kur të hyj koha ne e falim namazin e ikindisë në kohën e tij. E gjithë kjo mosmarrëveshje i shkoi në vesh Profetit (salallahu alejhi ue selem) dhe ai nuk u tregua i ashpër me asnjërin dhe as nuk qortoi njeri për mënyrën sesi i kishte kuptuar fjalët e tij. Sahabet vetë nuk u përçanë për shkak të kuptuarit të ndryshëm të thënies së Profetit dhe po kështu edhe ne nuk duhet të përçahemi, por të jemi si një trup i vetëm.

Ndonjëri mund të thotë: Nëse ai me të cilin ne nuk pajtojmë është një ndjekës i bidatit, si duhet të sillemi atëherë me të?

Përgjigja është: Bidati ndahet në dy lloje:

E pari, bidat që të nxjerr nga feja.

E dyti, bidat që nuk të nxjerr nga feja.

Në të dyja rastet ne na takon që t’i ftojmë të gjithë ata që i thonë vetes myslimanë tek e vërteta, duke ua sqaruar atë sa më mirë, por pa i sulmuar ata për shkak të asaj që ata bëjnë apo besojnë. Kjo gjë mund të bëhet vetëm nëse ne bindemi se ata po tregohen mendjemëdhenj ndaj pranimit të së vërtetës. Për një arsye të ngjashme Allahu i thotë të Dërguarit të Tij: “Mos i shani idhujt që ata i adhurojnë në vend të Allahut, në mënyrë që ata të mos e shajnë Allahun armiqësisht nga padija.”[14]

Së pari le t’i ftojmë ata te e vërteta duke ua sqaruara atë me argumente dhe fakte, sepse e vërteta pranohet nga të gjithë ata që e kanë ruajtur natyrën e pastër me të cilën lind njeriu. Nëse e shohim se ata tregohen mendjemëdhenj dhe kryeneç, ne e bëjmë të qartë të vërtetën, sepse e vërteta duhet patjetër të bëhet e qartë pa qenë e nevojshme të debatohet me kundërshtarët e saj.

Ndërsa për sa i përket të mos folurit me ta, kjo varet nga bidati. Nëse kemi të bëjmë me një bidat që të nxjerr nga feja, atëherë e kemi për detyrë që të largohemi dhe të mos u flasim këtyre njerëzve. Por nëse bidati nuk arrin në një shkallë të tillë dhe nga mos komunikimi me ta ka dobi, atëherë veprojmë në një mënyrë të tillë. Por nëse kjo gjë nuk bën dobi atëherë nuk e bëjmë atë, sepse në themel të parimeve fetare është haram që një besimtar të mos i flasë një besimtari tjetër. Profeti (salallahu alejhi ue selem) thotë: “Një njeriu besimtar nuk i lejohet që të mos flasë me vëllain e tij më shumë se tre ditë.” Kjo ndalesë përfshin të gjithë besimtarët edhe ata me moral të keq (fasikët), përveç rasteve kur mos komunikimi me të tillë njerëz bën dobi.

Të mos flasësh dhe të mos komunikosh me një njeri gjynahqarë është një lloj ilaçi, i cili nëse nuk bën dobi, por përkundrazi mund ta shtoj edhe më tepër gjynahun dhe rebelimin, atëherë ajo prej së cilës nuk vjen ndonjë dobi; interesi e do që ajo të mos veprohet.

Zgjidhja e problemit të përçarjes bëhet ashtu siç kanë vepruar sahabet, Allahu qoftë i kënaqur me ta. Ne duhet të dimë se kjo mospërputhje mendimesh vjen nga ixhtihadet (opinionet fetare) për të cilat lejohen mendimet e ndryshme dhe ato nuk kanë ndonjë efekt negativ. Në të vërtetë kjo gjë është pajtim me nesh, sepse çdo njeri prej nesh ka atë mendim që mendon se argumenti e mbështet atë. Pra që të gjithë ne kemi pasur parasysh argumentin, dhe secili prej nesh e mbron mendimin e tij sepse sipas bindjes që kemi argumenti e vërteton atë. Është detyrë për të gjithë ne që të mos ndjejmë për vëllain tonë pakënaqësi, por duhet t’i jemi mirënjohës për mendimin që ka, sepse mospajtimi që ai ka me ne e ka për shkak të argumentit që i mbështet.

Ne nuk kemi asnjë të drejtë më shumë për tu imponuar të tjerëve mendimin tonë dhe tjetri nuk e paska këtë të drejtë për të na imponuar mendimin e tij! E kemi për detyrë që këtë mospajtim mendimesh të bazuar në opinionet e ndryshme fetare (ixhtihadet) ta kthejmë në pajtim dhe në një mjet bashkimi mes nesh, dhe ku ka më mirë!

Nëse nijeti është i sinqertë edhe shërimi i kësaj plage është i lehtë. Ama nëse nijeti nuk është i sinqertë dhe gjithsecilit i pëlqen mendimi i tij dhe nuk i intereson ai i tjetrit, padyshim se suksesi do të jetë i largët.

Allahu i ka këshilluar njerëzit që të jenë të pajtuar mes vetes dhe të mos përçahen, Ai thotë: “O besimtarë! Kijeni frikë Allahun ashtu si i takon Atij dhe vdisni vetëm duke qenë myslimanë! Të gjithë mbahuni fort për litarin e Allahut (Kuranin) dhe mos u përçani!”[15]

Ky ajet është një këshillë shumë e vlefshme për myslimanët.

E lus Allahun e lartësuar të më bëj mua edhe ju të udhëzuar dhe udhëzues, të pajtuar dhe pajtues, sepse me të vërtetë Ai është Bujar dhe Fisnik i madh!

Çdo lavdërim i përket Allahut, Zotit të botëve, paqja dhe bekimi i Allahut qoftë për Profetin tonë Muhamedin, familjen dhe mbarë shokët e tij.

Përktheu: J.Topulli


[1] Fusilet:33.

[2] Sure El-asr.

[3] Transmeton Buhari.

[4] El-enam:153.

[5] El-ahkaf:35.

[6] Si për shembull në mes sunnijve dhe shiave.(sh.përkth)

[7] Muhamed:9.

[8] El-bekare:217.

[9] Esh-shura:13.

[10] El-enfal:46.

[11] Al-imran:105.

[12] El-enan:159.

[13] Esh-shura:13.

[14] El-enam:108.

[15] Al-imran:102-103.

Published in: on 31 Dhjetor, 2008 at 10:03 pm  Lini një Koment  

The URI to TrackBack this entry is: https://jtopulli.wordpress.com/2008/12/31/mesatarja-ne-thirrjen-islame/trackback/

Këtë e pëlqejnë %d blogues: